Waarom Nederland de markt vóór de crisis moet organiseren
We spreken in Nederland veel over weerbaarheid. En terecht. Maar weerbaarheid alléén is niet genoeg.
Weerbaarheid is een begin. Paraatheid is de beslissing. Weerbaarheid gaat over bewustzijn, zelfredzaamheid en robuustheid. Het helpt burgers, organisaties en overheden om schokken beter op te vangen. Dat is een noodzakelijke eerste stap, maar geen eindpunt.
Paraatheid gaat over iets anders. Paraatheid gaat over beschikbaarheid, snelheid, schaalbaarheid en volhoudbaarheid op het moment dat de overheid structureel wordt overvraagd. Juist daar zit vandaag de kwetsbaarheid.
Een ongemakkelijke realiteit
• Defensie wordt steeds vaker gevraagd voor civiele taken, terwijl de focus logischerwijs verschuift naar hoofdtaak 1.
• De overheid erkent dat zij bij langdurige en complexe crises niet alles zelf kan organiseren.
• Tegelijkertijd is civiele capaciteit grotendeels niet vooraf georganiseerd, maar afhankelijk van ad-hoc bijstand, improvisatie en goodwill.
Dat is geen falen, maar een constatering. Nederland is sterk in crisisrespons, maar aantoonbaar zwakker in crisisvoorbereiding in samenwerking met de markt.
We weten wat we nodig hebben, maar het is niet geregeld
Op nationaal niveau weten we al jaren dat civiele capaciteit cruciaal is bij onder meer:
• grootschalige stroomuitval;
• overstromingen;
• natuurbranden;
• hybride dreigingen;
• en voor de instandhouding en ondersteuning van Defensie.
Maar die capaciteit is niet structureel gecontracteerd, niet gezamenlijk geoefend en niet bestuurlijk geborgd.
De risico’s van improvisatie
Improvisatie leidt in crisistijd tot voorspelbare en vermijdbare risico’s:
• Verdringing: veiligheidsregio’s en waterschappen moeten keuzes maken in schaarste, terwijl Defensie moet afwegen tussen militaire en civiele inzet.
• Vertraging: capaciteit moet worden georganiseerd terwijl de crisis al gaande is.
• Onzekerheid: bedrijven wíllen helpen, maar weten niet onder welk gezag, tegen welke voorwaarden en met welke aansprakelijkheid.
De kernvraag is niet of bedrijven kunnen helpen. De kernvraag is ook niet of bedrijven bereid zijn om verantwoordelijkheid te nemen.
De kernvraag is deze: “Willen we in crisistijd afhankelijk blijven van improvisatie, of kiezen we bewust voor georganiseerde paraatheid?”
Onze oproep
Als Infra Capacity Alliance pleiten wij voor een fundamentele stap:
Overheid, organiseer civiele capaciteit samen met ons, vóórafgaand aan de crisis.
Maak afspraken vooraf. Contracteer, oefen en borg. Niet als noodgreep, maar als vast onderdeel van nationale paraatheid.
Van weerbaarheid naar paraatheid. Niet omdat het moet. Maar omdat we het ons niet kunnen veroorloven om het niet te doen.
Samen Sterk | Weerbaarheid organiseren, paraatheid garanderen
